محمد رضا نصيرى

6

اسناد ومكاتبات تاريخى ايران ( دوره افشاريه ) ( فارسي )

مشارطه چهارم آنكه چون معمورى بلاد و رفاهيت عباد منوط به تردد تجار خير مدار و مراعات اين سلسله معمول به ازمنهء سلاطين معدلت مكين بوده و مىباشد ، بايد كه تجار طرفين به امنيت و سلامت عبور و مرور در حين تجارت از طرفين ماليهء راهدارى را ، كه به عبارت تركى گمرك نيز مىنامند ، موافق معمول و دستور و اصل و عايد ساخته چنانچه احدى متاع خود را مخفى و از گمركچى و باج‌گيران طرق و شوارع محجوب سازند به جهت عدم اختلال نظام تجارت و تأديب تجار ماليهء آن را در مقابل آنچه دستور و معمول است بازيافت نمايند . مشارطه پنجم آنكه اگر احدى از اعالى يا ادانى فرار به مملكت طرفين نموده به حكم و غيرهم ملتجى گردند ، قبول التجا ننموده بلا تردد خاطر اخذ و قيد و حبس و سمت به سمت به حكام سرحد دستور تسليم نموده تعلل و تسامح و كوتاهى واقع نگردد . مشارطه ششم آنكه به جهت خصوص تمشيت امور تجار و ضبط اموال جمعى از جماعت مزبوره كه متوفى گردند ، امين متدين و معتمدى از طرفين تعيين و در استانبول و دار السلطنهء اصفهان ، كه مقر سلطنت سلاطين معدلت مكين است ، اقامت نموده متروكات ايشان را به وارثان رسانيده حق را به من له الحق عايد سازند . مشارطهء هفتم آنكه چون ولايت حويزه « 9 » در بين بصره و دار السلام بغداد واقع و پيوسته نظر به قرب جوار بصره از اشقياء اعراب كه در ولايت مزبور توقف دارند مهيج مواد افساد مىگردند ، نظر به معدلت و ضابطهء دولت آل عثمان ، رفع نزاع و جدال اشقياء ذكوره بر ذمت همت

--> ( 9 ) - حويزه يا هويزه ، بخش شهرستان دشت ميشان واقع در كنار مرز عراق . مسير سفلاى رود كرخه و شعبه‌هاى آن ، پيش از ريختن به حور العظيم ، آن را مشروب مىكنند ( دايره المعارف فارسى ، ذيل حويزه ) در شهريور سال 1314 ه . ش ، به موجب تصويب‌نامهء هيئت وزيران نام و املاء حويزه به هويزه تبديل گرديد . ( فرهنگ معين اعلام ) .